پایگاه اطلاع رسانی شخصی ابوذر سیفی کلستان

۱۴ مطلب با کلمه‌ی کلیدی «ابوذر سیفی کلستان» ثبت شده است

کتاب «تصویر آینده» اثر فرد پولاک

کتاب «تصویر آینده» اثر فرد پولاک

مولف: فرد پولاک

مترجمین: حسین ظفری - محمد منیری

ویراستار علمی و ادبی: ابوذر سیفی کلستان

سال چاپ: بهار 1399

شابک: 2-912-452-964-978

«همه­ ی اندیشمندان بزرگی که به سیر تاریخی علاقه نشان داده‌اند، در مورد مفهوم زمان و جریان آن در تاریخ (هم) حدس‌هایی زده‌اند. مارکس، هگل، اِسپنگلر، توینبی و سوروکین هر یک (با تفاوت‌هایی) در مورد موضوع جریان _ زمان، به‌عنوان نوساناتی با الگوهای مکانیکی (ماشینی)، آینده را پیش‌بینی کرده‌اند. با این وجود، همه‌ی آن‌ها به تعامل پویای زمان با گذشته و حال بی‌توجه بوده­ اند. این کتاب با افزودن تعامل میان زمان کامل و زمان ناکامل، بُعدی جدید را به ادراک ما از فرایند تاریخی می‌افزاید. تحول اجتماعی با نگاه یک فرایند «کشش و فشار» نگریسته می ­شود که طی آن، جامعه به یکباره (و) به‌واسطه­ ی تصاویر جذب‌ کننده‌اش از آینده‌ای آرمانی به پیش رانده می‌شود،  و بواسطه‌ی گذشته­ ی درک‌شده ­اش به عقب کشیده می‌شود. انسان، بعنوان تنها حامل و تحول بخش فرهنگ، بر مرز تقسیم‌ کننده‌ی گذشته و آینده متمرکز  است. پریشانی اندیشهی انسان (ناشی) از درگیری در فرایند آگاهانه‌ی تقسیم‌بندیِ ادراکات، احساسات و پاسخ‌ها و چیدمان آن‌ها در دسته‌بندی‌های تسلسل _ زمان است. توانایی ذهنی انسان در طبقه‌بندی و بازچیدمان واقعیت در «خود» (واقعیت حال) و در رابطه با ادراکات غیر خود (دیگری) او را قادر می‌سازد تا شهروند دو جهان باشد: جهان حال و جهان تصویر شده. آینده، زادهی چنین پادنهادی است. در نتیجه، این دوزیستی (دوگانگی) بشر، پیش‌نیاز ناگزیر حرکت رویدادها در زمان و پویایی‌های تغییرات تاریخی است.»  بخشی از کتاب «تصویر آینده» اثر فرد پولاک

تصویر آینده
 

این کتاب از جمله آثاری است که خواندنش هر اندیشه‌ورزی را به وجد می‌آورد. اگر چه در جاهایی از کتاب بعضاً اعتقادات آرمان شهری دینی - حضرت مسیح (علیه السلام) - به طرق مختلف مورد استهزای نویسنده قرار گرفته‌است و حتی به نوعی ساده‌انگارانه حضرت عیسی مسیح (علیه السلام) مورد خطاب قرار می‌گیرد، با این وجود خواندن این کتاب همچنان توصیه می‌شود.

این کتاب با محور قرار دادن مفهوم تصویر آینده از منظر تمدن‌ها و گروه‌های مختلف - یونانیان، پارسیان، بنی اسرائیل و مسیحیت -  بر قدرت تصویر آینده و رابطه‌ی مستقیم آن با  دوام و بقای تمدن‌ها و فرهنگ‌ها تاکید ویژه‌ای دارد و در نهایت فقدان تصویر آینده در غرب را بطور جدی عامل زوال و فروپاشی غرب معرفی کرده و از هم گسیختگی تصویر آینده و  آینده‌ی شکسته‌ی فرهنگ غرب را در فصول آخر کتاب مورد بحث قرار می‌دهد. زوالی که در نظر اندیشمندان مدت‌هاست آغاز شده‌است ...

نسخه‌ی فارسی این اثر به کوشش دانشکده‌ی علوم اجتماعی و فرهنگی دانشگاه امام حسین (علیه السلام) و آقایان دکتر حسین ظفری و محمد منیری به چاپ رسید. این حقیر افتخار پیدا کردم تا ویرایش علمی و ادبی کتاب را به انجام برسانم. امید است درخور توجه و مرحمت اهالی قلم و اندیشمندان فارسی زبان بخصوص جامعه‌ی آینده‌پژوهی کشور واقع شود.

 

ویراستار کتاب تصویر آینده

آدرس ناشر: تهران، میدان فردوسی، انتشارات دانشگاه امام حسین (علیه السلام)

تلفن مرکز فروش: 88839297


۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰

نشست نیم روزه ی مبانی و برخی تجربیات آینده پژوهی

روز پنج شنبه ۲۷ تیرماه ۱۳۹۸,  به دعوت آقای دکتر حامد امینی، در باشگاه آینده نگری آیرو که در دانشگاه علم و صنعت با قوت شروع به فعالیت های آینده پژوهانه کرده اند، حضور پیدا کردم و  یک کارگاه آموزشی نیم روزه رو در جمع دانشجویان علاقمند و مشتاق آینده پژوهی داشتیم. 

یک جلسه ی بیشتر تعاملی و دوستانه که پیرامون مبانی و برخی سرخط های مهم روش شناسی آینده پژوهی و تجربیات شخصی تبادل نظر شد. 
برای این دوستان در مرکز آینده نگری آیرو آرزوی بهترین آینده ها رو دارم ...
 
۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰

سمینار "آینده پژوهی علم یا هنر؟"

سمینار آینده پژوهی علم یا هنر

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
روش چرتکه ی رنیر

روش چرتکه ی رنیر

مرجع روش شناسی آینده پژوهی، جلد سوم، فصل بیستم؛ جروم سی. گلن، تئودور جی. گوردون؛ ابوذر سیفی کلستان

این روش، بسنده، ساده و سریع است. این روش به افراد بی طرف این امکان را می‌دهد تا عقایدشان را بیان کرده و به نظراتشان اهمیت ببخشند. این روش، ابزار ارتباطی بسیار عالی‌ای است، چرا که در مورد این روش توافق عمومی وجود ندارد که آن را در مباحثات و تبادل ایده‌ها در بین مشارکت‌کنندگان، بتوان یافت.

به هر حال، چرتکه‌ی رنیر، الگوی کاری معمول یک گروه را دچار تغییر می‌کند، تا دشواری متقاعدسازی تصمیم‌گیرندگان، با آن سازگاری و پذیرش لازم را پیدا کند. برای نمونه، روسا ممکن است خود را در وضعیتی بسته و ایزوله تصور کنند، از این رو این روش این زمینه را فراهم می‌سازد تا افراد نظراتشان را ارائه کنند و و «رنگ» حقیقی‌شان را نشان دهند.

از این رو، روش، ضربه‌ی خود را به تفکر سازمانی مرسوم وارد می‌کند، این روش غالباً در ارزیابی‌های عملی دوره‌های آموزشی مورد استفاده قرار می‌گیرد، لذا در این مورد، تصمیمات راهبردی نانوشته‌ یا ضمنی وجود ندارد.  

چرتکهی رنیر[1] یک روش اصلی برای مشاورهی خبرگان است که توسط دکتر فرانسیس رنیر طراحی شده است. این روش طراحی شده است تا از خبرگان سوال کرده و پاسخها را به صورت همزمان، بصورت نامه و با استفاده از یک مقیاس رنگی[2] پردازش کند.

همانند تمام روش‌های خبره، این روش به نحوی طراحی شده است تا از عدم قطعیت بکاهد؛ 
به
واقع کاملاً عکس این نقطه نظر که بر اساس آن، یک گروه در مورد سایر گروه‌ها و همزمان، در مورد میزان و اندازه‌ای که نظرها می‌توانند تفاوت داشته باشند، آگاهی‌اش را زیاد می‌کند. 

منطق استفاده شده توسط چرتکه، مانند سه رنگ چراغ راهنمایی است (سبز، زرد، قرمز)، به اضافه سبز کمرنگ و قرمز روشن برای ایجاد امکان ارائه‌ی گسترده‌تر نظرات. سفید یک رای ممتنع است و سیاه به معنای غیبت می‌باشد. این مقیاس تصمیم‌گیری مبتنی بر رنگ در این روش است.

ابتدا، پیشنهاد می‌شود مساله‌ی مورد مطالعه را با دقت تعریف کنید، چرا که ممکن است با دقت مورد بحث قرار گیرد و یا در مرحله‌ی تجزیه به اجزاء، به مولفه‌های تشکیل دهنده‌اش، شکسته شود. این مولفه‌ها بیان‌های اولیه‌ای هستند که به حوزه‌ی بحث در گذشته و/یا چشم‌انداز آینده، وسعت می‌بخشند. متخصصان و یا خبرگان، در مورد هر عبارت، هر یک شخصاً با استفاده از مقیاس رنگی در دسترس به یک تصمیم‌گیری دست پیدا می‌کنند.



[1] The Régnier Abacus

[2] Scale of colors

 

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
مصاحبه ی روزنامه وقایع اتفاقیه، یکشنبه 14 آذرماه 1395

مصاحبه ی روزنامه وقایع اتفاقیه، یکشنبه 14 آذرماه 1395

جهت مشاهده ی کامل مصاحبه بر روی تصویر پایین کلیک بفرمائید  


مصاحبه وقایع اتفاقیه


۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
روش های مشارکتی (روش گاری)

روش های مشارکتی (روش گاری)

مرجع روش شناسی آینده پژوهی، جلد سوم، فصل بیست و سوم، روش های مشارکتی، روش گاری، ص 894؛ جروم سی. گلن، تئودور جی. گوردون؛ مترجم و ویراستار ابوذر سیفی کلستان


Charrette واژه‌ای فرانسوی به معنای «ارابه یا گاری کوچک» است. تاریخچهی استفاده از این گاری کوچک، به قرن 19 و توسط دانشجویان هنر و معماری برای انجام کارهای هنری‌شان در مسیر دانشگاه‌شان در پاریس، بازمیگردد. همانند دانش‌جویانی امروزی، آنها به زمان ضرب‌العجل یا پایان مهلت زمانی تعیین شده نمی‌رسیدند، بلکه برای اتمام طرحهایشان فقط کافی بود به درون گاری بپرند؟!. در واقع این دانشجویان همینطور که در راه دانشگاه از مناطق مختلف و از کنار مردم، کشاورزان، مهمانخانهدارها و بالاخره هر کسی دیگری  عبور می‌کردند، پیشنهاداتی برای بهتر شدن کارشان دریافت می‌کردند – مثلاً، «کمی قرمز بیشتر به اینجا بزن، اینجا را سبز کم رنگ بزن».

از اینرو، اثر نهایی یک «طراحی بر روی گاری» با مداخلهی نظر عمومی در برابر موعد محدود بود. از آن پس، معماران از این اصل یا قاعده برای دخالت دادن مشتری‌ها در طراحی استفاده می‌کردند.

بعدها در دهه‌ی 60، برنامه‌ریزان و مدیران شهری و آموزشی در آمریکا  در یک شرایط ضد و نقیض بین دفتر شهردار و افکار عمومی، خود را اسیرمی‌دیدند، آن‌ها را در گاری‌ها (جلسات ذینفعان) گرد هم می‌آوردند تا درباره‌ی آینده تصمیم بگیرند.

نمودار روش مشارکتیِ گاری

Charrette

نمودار روش گاری

اولین فرآیند مشارکتی بویژه برای کارهای بلند مدت آینده توسط باربارا هوبارد و جان وایت‌ساید در دسامبر سال 1971 در ایالات متحده طراحی شد.

روش گاری، فرآیندی شدیداً متمرکز است که بصورت رو در رو اجرا می‌شود و تاحدّی با دقت طراحی شده است که بتواند مردم را از لایه‌های مختلف جامعه، در مدت زمان کوتاهی به یک اجماع نظر برساند. برنامه‌ریزی‌ پیش- روش گاری (برنامه‌ریزی‌ پیش از اجرای روش گاری)، مشکل یا مساله‌ی اصلی را به اجزای تشکیل دهندهاش، می‌شکند. این اجزاء به گروه‌هایی تبدیل می‌شوند که به صورت دوره‌ای به کل، گزارش می‌دهند. بازخورد از کل، مبتنی بر این گزارش‌های گروهی، در جلسات و دورهای بعدی بحث و گفتگوهای گروهی، مورد توجه و تامل قرار می‌گیرد. این توالی، آنقدر تکرار می‌شود تا پایان موعد مقرر، اجماع نظر عام برای یک گزارش از سمت کل، برای هر آن‌کسی که - رسانه‌ها، مقامات دولتی یا جمعیت زیادی- پای‌شان تا مرحله‌ی نهایی کشیده شده است، از طریق پوشش رسانه‌ای فرآیند، حاصل شود. گاری‌ها می‌توانند اندازه‌های متفاوتی، از 50 تا 1000 نفر و بازه‌ی زمانی متفاوت از یک روز تا دو هفته را داشته باشند. 



۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
متن کاوی منابع اطلاعات علم و فن آوری

متن کاوی منابع اطلاعات علم و فن آوری

مرجع روش شناسی آینده پژوهی؛ جلد اول صفحه 63؛ جروم سی. گلن، تئودور جی. گوردون؛ مترجم و ویراستار ابوذر سیفی کلستان

 

متن‌کاوی منابع اطلاعات علم و فن‌آوری را می‌توان به اختصار فن‌کاوی (یا کاوش فن‌آوری) نامید. مقدمه‌ی کلیدی و اساسی این است که هوش یک نیاز اولیه برای مدیریت فن‌آوری موثر است (همان طور که در سازمان های پیشرو این گونه است). عملکرد سازمان‌ها در محیط‌های رقابتی و یا مشترک باید جریان اطلاعات را برای پیشرفت‌های بیرونی فن‌آوری دنبال کند.

بدین ترتیب هوش فن‌آوری از تحلیل فن‌آوری آینده‌گرا (FTA) حمایت می‌کند. تحلیل فن‌آوری آینده‌گرا، جامعه‌ی رو به گسترشی است که بر دوره‌های جاری همایش‌هایی تاکید می‌کند که توسط موسسه‌ی مطالعات وابسته به فنآوری آینده‌نگر (IPST) میزبانی می‌شود.

این روش در بازنگری‌های مرور ادبیات سنتی تحقیق ریشه دارد. رصد یا پایش فن‌آوری، در واقع ادبیات تحقیق را برای یک فن‌آوری مورد علاقه‌ی مشخص، بازنگری می‌کند. این کار معمولاً با بررسی دامنه‌ی وسیعی از منابع صورت می‌گیرد. پویش فن‌آوری، راه‌هایی را جستجو می‌کند تا مقادیر بزرگ اطلاعات پردازش نشده را با هدف شناسایی الگوهای توسعه‌ای و رویدادهای کلیدی (توفیقات ناگهانی)، خلاصه کند. در ارتباطی نزدیک، بررسی محیطی فراهم سازی هشدارهای فوری درباره‌ی تغییرات مهم محیط‌های متفاوت را هدف قرار می‌دهد. (به عنوان مثال زمینههای رقابتی، زمینههای سیاسی و خطمشی یا زمینههای طبیعی؛ ر.ک: پویش محیطی، از گوردون و گلن).

پیدایش منابع اطلاعاتی الکترونیکی با قابلیت دسترسی گسترده، تلاش‌ها برای دستیابی به هوش را به طور کیفی و پیوسته تغییر می‌دهد. بطوری که یک فرد اکنون می‌تواند مقادیر عظیم اطلاعات را به آسانی و موثر پردازش کند. ( کتابسنجی) - شمارش نشریات و یا دیگر اقلام کتاب‌سنجی- می تواند به پیگیری (روند) توسعه‌های فناورانه و علمی کمک کند.

فن‌کاوی را می‌توان نوعی (تحلیل محتوا نیز قلمداد کرد. تحلیل محتوا، ریشه در دوره‌ی قبل از شروع پردازش اطلاعات الکترونیکی دارد و با فراهم شدن مجموعه داده‌های الکترونیکی و نرم افزارهای تحلیل‌گر به شکوفایی رسید. یک فرد الگوها را در دوره‌ی استفاده بررسی می‌کند تا به موضوعات مورد تاکید دامنه‌ی مشخص شده، پی ببرد. متن کاوی امکان تغییرات قوی را در اختیار تحلیل‌محتوا می‌گذارد. این فعالیت جستجوگر تنها به تحلیل فن‌آوری محدود نمی‌شود.

داده‌کاوی برای استخراج اطلاعات مفید از هر نوع داده‌ای تلاش دارد اما تاکنون معمولاً برای تحلیل‌های کم ارزش از داده‌های عددی استفاده شده‌است (مانند پیدا کردن رابطهی بین خریدهای شما از طریق کارت اعتباریتان با ویژگی‌های جمعیتشناسی شما). این کاربردِ به شدت تبلیغ شده از داده‌کاوی (در جنگ بر سر افراطگرایی) در حقیقت معنای رایج آن را گسترش داده است، به گونه‌ای که می‌تواند یک آغاز سریع تحلیلی بر روی هر مجموعه‌ی حجیم از داده‌ها داشته باشد؛ مجموعه‌هایی از داده‌هایی که کیفی و بدون ساختار هستند.


 

 

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰

طراحی سناریو؛ پیوند بین آینده و راهبرد

طراحی سناریو؛ پیوند بین آینده و راهبرد

نویسندگان

ماتس لیندگرن

هانس باندهولد

تهران : مرکز آینده پژوهی علوم و فناوری دفاعی٬ موسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی‏‫ ، ۱۳۹۰.‬

Scenario Planning
The link between future and strategy
Mats Lindgren
Hans Bandhold

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰

پویش محیطی

مرجع روش شناسی آینده پژوهی؛ جروم سی. گلن - تئودور جی. گوردون، مترجم ابوذر سیفی کلستان (جلد اوّل، فصل دوم، صفحه ی 33)

از اولین روز پیدایش سازمان‌های اجتماعی، برخی از مردم پیشگام فرصت‌یابی و کشف خطر در گروه‌ها شدند. کشتی‌های بادبانی یک جایگاه دیده‌بانی[1] در بالاترین قسمت دکل کشتی داشتند که  دریاها را برای داشتن مسیر امن در آب‌های ناشناخته پویش می‌کردند. امروزه ‌حرکت تمدن بشری‌ در آب‌های ناشناخته‌ای اعم از بحران‌های مالی، جهانی با تغییرات آب و هوایی، زیست‌شناسی مصنوعی و نانوتکنولوژی صورت می‌گیرد. ازاین‌رو ما بیش از همیشه نیاز داریم تا تغییرات را بشناسیم و پیامدها را ارزیابی کنیم.

ازآنجاکه برنامه‌ها بر پایهی پیش‌بینی‌ها پایه‌گذاری می‌شوند و پیش‌بینی‌ها بر پایهی فرضیات، لذا فرآیند پویش افق‌[2] برای مشخص‌کردن پیشرفت‌های جدیدی که بتواند فرضیات گذشته را به چالش بکشد یا دیدگاه‌های جدیدی درباره تهدیدات یا فرصت‌های آینده ارائه کند، همیشه اقدامی محتاطانه و هوشیارانه است.

سیستم‌های پویش محیطی هشدارهای زودهنگام مربوط به تغییرات مهم را با دریافت (علائم هشدار دهنده‌ی ضعیف) که نشانگر ضرورت اصلاح برنامه‌ها هستند، اعلام می‌کنند.

همهی آینده‌پژوهان پویش محیطی را انجام می‌دهند برخی از آن‌ها سازمان‌دهی شده و نظام مند هستند؛ ولی همهی آن‌ها سعی می‌کنند تشخیص دهند چه چیزی ثابت است و چه چیزی متغیر و چه چیزی به‌طور مداوم تغییر می‌کند‌.



[1] crow‘s nest

[2] Horizon Scanning

۱ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰

درآمدی بر مجموعه روشهای تحقیق در حوزه ی آینده پژوهی

در بحثی که در خصوص عنوان و نام های حوزه ی پژوهش آینده گرا(Futures Research) و آینده پژوهی(Futures studies) در فروم گفت و گوی فدراسیون جهانی آینده پژوهی بین جناب آقای جروم کلیتون گلن و دیگر علمای این حوزه انجام شد جناب آقای گلن بیان داشتند که منظور ما از پژوهش اینده گرا در واقع بکارگیری روش های مشخص معرفی شده برای پژوهش و مطالعه در این حوزه است و در مقابل منظور از آینده پژوهی یعنی تفکرفلسفی و اصطلاحا اپیستمولوژیک و انتولوژیک (معرفت شناسنانه و چیستی شناسانه) در این حوزه ی دانشی است.

لذا به نظر می رسد در حوزه ی «پژوهش آینده گرا» باید به متدولوژی پرداخت و در حوزه ی تعریف «آینده پژوهی» باید به مبانی این حوزه پرداخت.

موافقین ۰ مخالفین ۰