پایگاه اطلاع رسانی شخصی ابوذر سیفی کلستان

۱۰ مطلب با کلمه‌ی کلیدی «آینده نگاری» ثبت شده است

کتاب آینده: یک معرفی بسیار کوتاه

کتاب آینده: یک معرفی بسیار کوتاه

مولف: خانم دکتر جنیفر ام. گیدلی

(رییس سابق فدراسیون جهانی آینده پژوهی)

مترجم و ویراستار: ابوذر سیفی کلستان

سال چاپ: پاییز 1396

شابک: 6-091-235-600-978

     ...  طی هزاران سال، ما کوشش کرده‌ایم تا آینده را پیش‌بینی، کنترل و مدیریت کنیم و آن را بشناسیماجداد ما پیام‌هایی را از منابع وحی دریافت می کردند، از طریق مطالعه‌ی ستارگان به طالع‌بینی  می پرداختند، مفاهیم زمان و آینده را از دیدگاه فلسفی مورد بحث قرار داده و  پیرامون مفهوم آرمان‌شهر‌ها و ویران شهرها [مطلب‌ها] نوشتند و در عصر مدرنِ حاضر  هم تلاش می شود تا با تجمیع و تفسیر  انگاره‌ها از گذشته ]تا  به حال] به استخراج الگوهایی از آینده نائل شویم ...

  چاپ اوّل کتاب به اتمام رسید

موجود نیست

 دانلود فهرست کتاب

 آینده یک معرفی بسیار کوتاه

سری کتابهای «یک معرفی بسیار کوتاه» که توسط انتشارات آکسفورد منتشر شده‌اند به افرادی توصیه میشوند که برای ورود به موضوعات و حوزه های نو و جدید، نیازمند اشاره و تلنگری کوچک، هستند. این سری از کتاب‌ها، با مشارکت افراد خبره از سراسر جهان به رشته‌ی تحریر درآمده و به بیش از 45 زبان زندهی دنیا ترجمه و منتشر شده اند.

تولید و نشر سری کتابهای «یک معرفی بسیار کوتاه» به سال 1995 بازمی‌گردد، و اکنون دامنهی وسیعی از موضوعات را در حوزههای مختلف پوشش می‌دهد. در حال حاضر مجلدات این سری به بیش از 500 موضوع میرسد که شامل موضوعاتی از جمله روانشناسی، فلسفهی علم تا تاریخ ایالات متحده و نسبیت می‌باشد و همچنان در زمینهها و حوزههای مختلف در حال گسترش است.

 تصویر شماره‌ی 17  صفحه‌ی 249. بدیلهای جهانی زیستمحیطی، جغرافیای-سیاسی، و اجتماعی-فرهنگی جهت نمایش روندهای-متقابل و بدیلها جهت غلبه بر چالشها

تصویر شماره‌ی 16 صفحه‌ی 250. چالش‌های جهانی زیستمحیطی، جغرافیای-سیاسی و اجتماعی-فرهنگی

                              (این کتاب در هیچ مرکز یا وبسایت دیگری عرضه نمی شود) 

 
۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
مصاحبه ی روزنامه وقایع اتفاقیه، یکشنبه 14 آذرماه 1395

مصاحبه ی روزنامه وقایع اتفاقیه، یکشنبه 14 آذرماه 1395

جهت مشاهده ی کامل مصاحبه بر روی تصویر پایین کلیک بفرمائید  


مصاحبه وقایع اتفاقیه


۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰

فرآیند کامل برنامه ریزی مبتنی بر سناریو، مارک گیگت و میشل گودت

مرجع روش شناسی آینده پژوهی، جلد سوم، فصل 20، جعبه ابزار سناریو نگاری،                                                                        جروم سی. گلن، تئودور جی. گوردون        مترجم: ابوذر سیفی کلستان                                                                                                                          

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
سناریو نگاری و جعبه ابزای سناریو

سناریو نگاری و جعبه ابزای سناریو

مرجع روش شناسی آینده پژوهی، جلد سوم، فصل نوزدهم، برنامه ریزی مبتنی بر سناریو؛ جروم سی. گلن، تئودور جی. گوردون؛ مترجم و ویراستار ابوذر سیفی کلستان


عبارت «سناریو» برگرفته از حوزه‌ی هنرهای نمایشی است. در هنرهای نمایشی سناریو به طرح کلی داستان اطلاق می‌شود و در فیلم‌های سینمایی به خلاصه یا دستورالعمل‌های صحنه‌های اکشن گفته می‌شود.

هرمان کان، پدر سناریوسازی در پژوهش آینده‌گرا و تحلیل‌های سیاست‌‌گذاری است. او در ارتباطاتی که از طریق موسسه‌ی RAND با ارتش و مطالعات راهبردیِ انجام شده داشت، عبارت «سناریو» را در سال 1950 به دنیای برنامهریزی معرفی کرد. او بعدها در دهه‌ی 60 میلادی، زمانی که هدایت موسسه‌ی هادسون را بر عهده داشت، این مفهوم را به عموم شناساند. موسسه‌ی‌ هادسون یک موسسه ی تحقیقاتی غیرانتفاعی خصوصی است که در حوزه‌ی سیاستهای عمومی مرتبط با آمریکا، توسعهی بین المللی و دفاعی کار کرده است. در مقالهی «تشدید: اصطلاحات و سناریوها» که در سال 1965 و به قلم هرمان کان در موسسه‌ی هادسون انتشار یافت، ایده‌ی تقطیر سناریوها در نردبانِ تشدید، معرفی شد. این ایده نشان داد که کجا مداخله ممکن است در جلوگیری از تشدید جنگ هسته‌ای آینده تاثیر داشته باشد. در سال 1967، کان به کمک آنتونی وینر احتمالات آینده‌ی نظم جهانی را مورد مطالعه قرار داد و نتایج آن را در زمینه هم ترازی قدرت‌های بالقوه و چالش‌های جهانی مرتبط با امنیت آمریکا را در کتابی تحت عنوان «به سوی سال [1]2000» منتشر کرد. یکی از سناریوهای کتاب توافق کنترل نظامی بین ایالات متحده و شوروی سابق را به تصویر می‌کشید؛ سناریوی دیگری احتمال می‌داد که شوروی سابق کنترل جنبش کمونیستی را از دست خواهد داد؛ سناریوی سوم شکل‌گیری اتحاد جدیدی بین کشورها را نشان می‌داد. کان و وینر در کتاب خود فن‌آوری «سخت افزار» آینده را معرفی کردند که شامل بانک‌های رایانه‌ای تمرکزیافته با اطلاعات گسترده‌ای از افراد خواهد بود‌؛ برای مثال والدینی که می‌توانند جنسیت و ویژگی‌های اخلاقی بچه‌های‌شان را با مهندسی ژنتیک انتخاب کنند. این کار زیر نظر کمیته‌ی[2] سال 2000 که توسط آکادمی هنر و علوم آمریکا[3] پشتیبانی می‌‌شد، انجام شد.

هرمان کان، علاقه داشت به سه سناریوی بدیلی که برای هر موضوعی کاربرد داشته باشد، فکر کند: 1) «بدون غافلگیری[4]» و یا «کسب و کار معمول» که به سادگی روندهای فعلی را بوسیله‌ی رابطه‌ی متقابل روندها، استنتاج می‌کند 2) بدترین حالت ممکن سناریو که ناشی از مدیریت اشتباه و بدشانسی است؛ و 3) بهترین حالت ممکن سناریو که حاصل مدیریت درست و شانس خوب است. آینده‌نگرها بعدها شروع به نقد این روش کردند، زیرا معتقدند که مردم «سناریوی کسب‌و‌کار بدون غافلگیری[5]» را به‌عنوان یک «پیش‌بینی» در نظر خواهند گرفت، لذا تصمیم‌های‌شان را مبتنی بر این به اصطلاح پیش‌بینی اتخاذ خواهند کرد. در نتیجه‌، این سناریو خودکامیاب (خودشکوفا)[6] خواهد شد. هرمان کان به طرز کنایه‌آمیزی بیان کرد، بزرگ‌ترین غافلگیری می‌تواند این باشد که سناریوی کسب‌و‌کار بدون غافلگیری «سناریوی کسب‌و‌کار معمول» می‌تواند واقعا اتفاق بیفتد.

در آینده‌پژوهی  سناریو عبارتی است که شایدبیشتر از هر عبارت دیگری در این حوزه‌ مورد استفاده‌ی ناصحیح و غلط قرار گرفته است. چیزی که امروزه به آن سناریو گفته می‌شود، گستره‌ی بحث‌های مرتبط با احتمالات آینده است که شامل داده‌ها و تحلیل‌هاست. این بحث‌ها هیچ ایراد و منعی ندارند و البته باید هم انجام شوند‌، ولی هرچه باشند، سناریو نیستند. این‌کار مثل این است که نقد نوشته شده راجع به یک نمایش را با فیلم‌نامه اشتباه بگیریم.  

هرمان کان، سناریوها را به‌عنوان توضیحات روایی آینده که تمرکزشان بر روی فرآیندهای علّی و نقاط تصمیم‌گیری است، تعریف کرده است (کان 1967). هیچ سناریویی همیشه محتمل نیست؛ احتمال اینکه تا کنون یک سناریویی واقعا تحقق پیدا کرده باشد، در حد بسیار کوچکی است، لذا سناریوها باید بواسطه‌ی توانایی‌شان در کمک به تصمیم‌گیرندگان در امر سیاست‌گذاری مورد قضاوت قرار گیرند، نه بر اساس نتایج نهایی درست یا غلط‌.   

همین طور باید توجّه داشته باشیم که بعضی وقت‌ها سناریو‌های نوشته شده برای این نوشته شده‌اند که از قضاء در نهایت اشتباه از آب در بیایند. سناریو‌هایی در رابطه با جنگ جهانی سوم (WWIII) نوشته شدند تا چگونگی وقوع آن را بررسی کنند؛ که به تحلیل‌گران اجازه می‌داد تا با فهم چگونگی مداخله در رویدادها از وقایع منجر به جنگ جلوگیری کنند.

 


[1] Toward The Year 2000

[2] The Commission on the Year 2000

[3] American Academy of Arts and Sciences

[4] Surprise-free scenario

[5] Business-as-usual scenario

[6] Self-fulfilling

 

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰

پویش محیطی

مرجع روش شناسی آینده پژوهی؛ جروم سی. گلن - تئودور جی. گوردون، مترجم ابوذر سیفی کلستان (جلد اوّل، فصل دوم، صفحه ی 33)

از اولین روز پیدایش سازمان‌های اجتماعی، برخی از مردم پیشگام فرصت‌یابی و کشف خطر در گروه‌ها شدند. کشتی‌های بادبانی یک جایگاه دیده‌بانی[1] در بالاترین قسمت دکل کشتی داشتند که  دریاها را برای داشتن مسیر امن در آب‌های ناشناخته پویش می‌کردند. امروزه ‌حرکت تمدن بشری‌ در آب‌های ناشناخته‌ای اعم از بحران‌های مالی، جهانی با تغییرات آب و هوایی، زیست‌شناسی مصنوعی و نانوتکنولوژی صورت می‌گیرد. ازاین‌رو ما بیش از همیشه نیاز داریم تا تغییرات را بشناسیم و پیامدها را ارزیابی کنیم.

ازآنجاکه برنامه‌ها بر پایهی پیش‌بینی‌ها پایه‌گذاری می‌شوند و پیش‌بینی‌ها بر پایهی فرضیات، لذا فرآیند پویش افق‌[2] برای مشخص‌کردن پیشرفت‌های جدیدی که بتواند فرضیات گذشته را به چالش بکشد یا دیدگاه‌های جدیدی درباره تهدیدات یا فرصت‌های آینده ارائه کند، همیشه اقدامی محتاطانه و هوشیارانه است.

سیستم‌های پویش محیطی هشدارهای زودهنگام مربوط به تغییرات مهم را با دریافت (علائم هشدار دهنده‌ی ضعیف) که نشانگر ضرورت اصلاح برنامه‌ها هستند، اعلام می‌کنند.

همهی آینده‌پژوهان پویش محیطی را انجام می‌دهند برخی از آن‌ها سازمان‌دهی شده و نظام مند هستند؛ ولی همهی آن‌ها سعی می‌کنند تشخیص دهند چه چیزی ثابت است و چه چیزی متغیر و چه چیزی به‌طور مداوم تغییر می‌کند‌.



[1] crow‘s nest

[2] Horizon Scanning

۱ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰

درآمدی بر مجموعه روشهای تحقیق در حوزه ی آینده پژوهی

در بحثی که در خصوص عنوان و نام های حوزه ی پژوهش آینده گرا(Futures Research) و آینده پژوهی(Futures studies) در فروم گفت و گوی فدراسیون جهانی آینده پژوهی بین جناب آقای جروم کلیتون گلن و دیگر علمای این حوزه انجام شد جناب آقای گلن بیان داشتند که منظور ما از پژوهش اینده گرا در واقع بکارگیری روش های مشخص معرفی شده برای پژوهش و مطالعه در این حوزه است و در مقابل منظور از آینده پژوهی یعنی تفکرفلسفی و اصطلاحا اپیستمولوژیک و انتولوژیک (معرفت شناسنانه و چیستی شناسانه) در این حوزه ی دانشی است.

لذا به نظر می رسد در حوزه ی «پژوهش آینده گرا» باید به متدولوژی پرداخت و در حوزه ی تعریف «آینده پژوهی» باید به مبانی این حوزه پرداخت.

موافقین ۰ مخالفین ۰
کتاب همیشه یک جایگزین وجود دارد؛ آینده ی شخصی و حرفه ای خود را کشف کنید و شکل دهید

کتاب همیشه یک جایگزین وجود دارد؛ آینده ی شخصی و حرفه ای خود را کشف کنید و شکل دهید

مولف: خانم اوته هلن فون قایب نیتز
آینده پژوه فرانسوی و مشاور برنامه ریزی راهبردی

مترجم و ویراستار: ابوذر سیفی کلستان

سال چاپ: 1395

شابک: 1-096-235-600-978


همیشه یک جایگزین وجود دارد
    
در این کتاب یاد می گیرید تا به کمک یکی از روش های قوی و تایید شده ی آینده نگری یعنی روش سناریو با تغییرات مواجه شوید و آینده ی شخصی و یا کاری و حرفه ای خود را تضمین نمایید. در هر مرحله ای از زندگی که باشید ناگزیر با آینده ای مبهم روبرو هستید و این خود اهمیت آینده نگری و پیش نگری را نشان می دهد. در هر صورت یا با تغییرات تحمیلی از سوی دیگران مواجه هستید یا با گذر زمان، خودتان باید زندگی را برای انطباق با شرایط و بهبود مستمر دچار تغییراتی کنید... در غیر اینصورت زندگی روند نزولی یا راکد به خود خواهد گرفت و این به هیچ وجه مطلوب نیست.
این کتاب برای اینکه دست شما را بگیرد و از مطالعه ی صرف به یک فضای عینی  و واقعی ببرد از چهار استعاره که در واقع در این کتاب با چهار نام یا چهار شخصیت معرفی می شوند استفاده کرده است.  
یک دختر خانم جوان فرانسوی 
که برای تصمیم گیری در مورد آینده ی خود دچار ابهام است، مدیر فنّی یک شرکت تولیدی صنعتی در آلمان که شرکتش در شرف واگذاری است و در بحران میان سالی زندگی خود قرار دارد، یک خانم کارآفرین اهل عمّان و یک بانکدار مسنّ آمریکایی که در شرف بازنشستگی قرار گرفته است.
شما در کتاب عملا خود را در قالب یکی از این نقش ها خواهید یافت و با جریان کتاب همراه خواهید شد تا بتوانید به شکلی عملی بکارگیری روش سناریو را بسیار ساده تجربه و تمرین کنید.
   
موافقین ۰ مخالفین ۰

آینده پژوهی چیست؟

احتمالا شما هم عادت ندارید واژه ی آینده را بصورت جمع - آینده ها - بکار ببرید! وقتی آینده را محتوم، یکتا و منفرد تلقی کنیم، آینده برای ما تنها یک نمود و تصویر خواهد داشت، یا آینده ی روشن یا به هر حال تاریک ... اما بواقع پرداختن به مفهوم آینده چطور ممکن است؟ آینده هنوز اتفاق نیفتاده است تا بتوانیم با مقیاس و ابزار آن را بسنجیم، اندازه گیری کنیم و ... پس چطور می توانیم آینده و پدیده های مربوط به آینده را مورد مطالعه قرار دهیم؟ از سوی دیگر با وجود عدم قطعیت و ابهام موجود در آینده، خودبخود پژوهش پیرامون آینده و آینده اندیشی امری بی اساس به نظر می رسد؟

از سوی دیگر در باور و نگاه عموم مردم، آینده نگری مترادف است با فال گیری، پیش بینی، رمالی و پیش گویی!!! لذا هدف از آینده پژوهی چیست؟ آیا آینده پژوهی هم مانند روش های خرافه گرایانه قصد پیش بینی و پیش گویی دارد؟

آینده پژوهی با سابقه ی بیش از نیم قرن، امروزه به عنوان یک علم مطرح است که می خواهد با تکیه بر روش های علمی به این مهم بپردازد. وقتی از نگاه آینده پژوهانه به آینده می اندیشید دیگر آینده فقط آینده نیست، شما با آینده های چندگانه و البته مفاهیم و تعاریف متعددی از آینده روبرو هستید. آینده ی ممکن، آینده ی محتمل، آینده باورپذیر، آینده مطلوب و ... عباراتی هستند که ما را در مطالعه ی آینده کمک می کنند. اگر چه آِینده پژوهی با معرفی روش هایی نظیر پایش محیطی، مطالعه ی روند و نظایر این روش ها به شما قابلیت پیش بینی می دهد اما مطلقا هدف از آینده پژوهی پیش بینی و پیش گویی نیست... شما با داشتن پیش بینی هایی از آینده تنها در موضع انفعال قرار دارید! چرا که پیش بینی یعنی خبر از اتفاقاتی که خواه نا خواه برای شما رقم خواهد خورد و این بسیار خطرناک و نامطلوب است... اما آنچه آینده پژوهی به شما عرضه می دارد چیزی فراتر از این معناست؛ و آن "ساختن آینده" است.


شاید در اولین برخورد با عبارت آینده پژوهی یا آینده نگاری، به یاد فالگیرها و پیش گوهایی بیفتید که با ابزارهای جادوگری رخدادهای آینده را پیش بینی می کنند، و یا از مطالعات آینده چنین تصوری در ذهن شما وجود داشته باشد.

اما به واقع چنین نیست! برای بحث در این خصوص اجازه دهید سوالی از شما بپرسم: تصور می کنیم قصد رفتن به یک گردش تفریحی در یک پارک جنگلی را دارید و برای گذراندن یک روز مفرح و شاد و البته به یادماندنی کلی برنامه ریزی کرده اید! با خانواده از منزل حرکت می کنید و به پارک جنگلی مورد نظر می رسید...، ناگهان در کمال تعجب متوجه ابرهای تیره در آسمان می شوید و اولین قطرات باران بر گونه ی شما می نشیند؟ در اینصورت به احتمال بالا با کلی گله و شکایت از آسمان و زمین، چاره ای ندارید جزء اینکه به منزل برگردید و چون احتمالا آمادگی مواجه شدن با یک هوای بارانی را نداشته اید بالکل قید پیک نیک در پارک جنگلی را می زنید! ولی اگر به گزارش هواشناسی شب گذشته کمی بیشتر اهمیت داده بودید و از وضعیت هوای امروز اطلاعات دقیقی کسب می کردید، بی تردید برای تفریح امروزتان برنامه ی متناسبی را تدارک می دید؟ مثلا به جای بازدید از یک پارک جنگلی، تدارک بازدید از یک موزه ی ملی را می دیدید یا برای رفتن به سینما و دیدن فیلم محبوبتان بصورت اینترنتی بلیط خریداری می کردید؟ و مقصد تفریح تان را تغییر می دادید! و و و... این مثال یکی از رخدادهای معمولی است که احتمالا به نوعی هر یک از ما تجربه کرده ایم، و بارزترین مشخصه ی آن غافلگیری و مواجهه با شرایطی ناخواسته است ...

مثال پیک نیک مثال جالبی است که عموما خودم برای تاکید بر اهمیت آینده نگری و آینده پژوهی از آن استفاده می کنم...

چه در سطح سازمانی و چه در سطح زندگی فردی و شخصی تصمیم گیری آگاهانه مبتنی بر یک نگاه وسیع  رو به جلو، موجب اجتناب از مواجهه با بحران ها و خسارت های مترتب بر آن خواهد شد و این حداقل فایده ی متصور برای آینده نگری است.

سازمان ها امروزه در فضای رقابت پرشتاب جهانی با چنین شرایطی سروکار دارند، چنانچه آینده نگری بعنوان یک ضرورت نادیده گرفته شود، آثار و پیامدهای این بی توجهی به قطع یقین دامن شرکت یا کسب و کار را گرفته و با بروز بحران حیات سازمان را تهدید خواهد کرد. سازمان ها امروزه برای بقاء خود ناگزیر هستند تا با آینده نگری و پیش بینی وقایع و رخدادهای پیش رو خود را برای خیزش ها و یا دور زدن گرداب ها آماده کنند و بطور خوش بینانه از فرصت های پیش رو نهایت بهره را ببرند. 

این مثال بسیار ساده نمونه ای سطحی از رویدادهای پیچیده ای بود که در فضاهای اجتماعی، زیستی، سازمانی و ... سراغ دارید. در حقیقت آینده پژوهی از روش های نظام مندی بهره می گیرد تا بتواند مدیران را در تصمیم گیری برای آینده های ممکن و محتمل هدایت کند و برای سازمان ها مزیت رقابتی و فرصت های جدید خلق کند.

در این وبسایت شما ضمن آشنایی با مفاهیم آینده پژوهی، با سازمان ها و نهادهای فعال بین المللی و ملی و چهره های فعال این حوزه آشنا می شوید. نکته ی بارز و قابل توجه در این تارنما معرفی روش های آینده پژوهی است که خواننده را در مسیر پژوهش آینده گرا قرار می دهد.


۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰

سمینار آینده پژوهی «غرب آسیا و شمال آفریقا»

سمینار نیم روزه ی آینده پژوهی با موضوع «غرب آسیا و شمال آفریقا» با ارائه ی استاد وحید وحیدی مطلق عضو هیئت اجرایی فدراسیون آینده پژوهی به همت دفتر مطالعات آینده پژوهی دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله (عج) در تاریخ 11 خردادماه 1395 در این دانشگاه برگزار گردید.

 



۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
کتاب پنج جلدی  مرجع روش شناسی آینده پژوهی

کتاب پنج جلدی مرجع روش شناسی آینده پژوهی

 

کتاب مرجع روش شناسی آینده پژوهی (نسخه ی سوّم) که توسط مجموعه ی پروژه ی هزاره مشتمل بر 39 روش در سال 2009 منتشر شده است، با اخذ مجوز از نگارندگان این اثر آقایان جروم سی. گلن و تئودور جی گوردون، توسط مهندس ابوذر سیفی کلستان ترجمه و در پنج جلد تدوین شده و تا کنون مجلدات 1، 2، و 3 به چاپ رسیده است.

لازم به توضیح است نسخه ی 2.0 این اثر نیز توسط همین موسسه مشتمل بر 29 فصل در سال 2003 منتشر شده است.

 

 

جهت تهیه ی کتاب مرجع روش شناسی آینده پژوهی

فقط  در روزهای کاری از ساعت ۱۲:۳۰ الی۱۳:۳۰

با شماره ی 09199524415 تماس حاصل فرمائید.

(مجلّدات 1، 2 و 3 به تعداد محدود موجود است)

 

 

"Dr. Abouzar Seifi Kalestan has done a great service for Iran by translating the largest, internationally peer reviewed set of methods to explore future possibilities that have ever been assembled in one place"

 

Jerome C. Glenn

CEO, The Millennium Project

Washington D.C., USA

 

فهرست فصول
 کتاب مرجع روش شناسی آینده پژوهی
کلیک بفرمائید
 
Futures Research Methodology Ver 3.0
 
 
۰ نظر